Emniyet ve Jandarma Teyakkuzda

Emniyet ve Jandarma Teyakkuzda

Yeni kabine açıklandı: Başkanlık Sistemi Başladı.

Yeni kabine açıklandı: Başkanlık Sistemi Başladı.

ÇOBANLAR %72,56 İLE BAŞKAN ERDOĞAN DEDİ

ÇOBANLAR %72,56 İLE BAŞKAN ERDOĞAN DEDİ

YSK: Seçimi Erdoğan kazandı

YSK: Seçimi Erdoğan kazandı

Afyon’da Seçim Anketi Sonuçları

Afyon’da Seçim Anketi Sonuçları

Patpat
  • MehmetBuldan
    • Mehmet Buldan
    • mbuldan03@hotmail.com
    • 1 Haziran 2012 - 12:12:14

İnsan var olduğu günden buyana bu günkü teknolojiye ulaşıncaya kadar pek çok evreden geçti. Tarih boyunca her zaman ihtiyaçlar, yeni buluşların ortaya çıkmasına neden oldu. Daha teknoloji diye bir olgunun var olmadığı ve insanların tabiatla mücadele içinde oldukları dönemlerde, insanlar yaşamını devam ettirmek, sosyal ihtiyaçlarını karşılamak, barınak oluşturmak, ulaştırma ve ulaşım için pek çok şeye ihtiyaç duyamaya başladı.

Böyle bir durumda; insanlar hayat şartlarını  kolaylaştırmak ve eldeki kıt imkanları en ideal şekilde kullanmak için ilk önce bazı hayvanları evcilleştirerek binek olarak kullanmaya, bunun yanında icat ettiği tekerleği tahta arabalara, kızaklara ve tarımda kullanılabilecek araçlara monte ederek, tarım ve taşımacılık gibi alanlarda kullanmaya başladı.

Binek hayvanlar ve at arabalar zamanla ihtiyaç gidermede yetersiz kaldı. Sanayi devrimi ile birlikte buhar gücü ve elektrikle çalışabilen makineler ve arabalar icat edilmeye başlandı ve hızla bugünkü bildiğimiz motorlu taşıtlara ulaşıldı. Böylece hız kazanan teknoloji sayesinde insanında hayatı daha da kolaylaştı.

Dünya tarımda da artık diğer alanlarda vardığı son teknolojiyi kullanmaya başladı. Artık hayvanlar kullanılarak yapılan ekim dikim ve saban işinden traktöre geçilmiş, tırpan, orak ve dövenden  biçerdövere, saman makinelerine (Patoz) geçilmişti.

Dünya tecrübe akıl yoluyla hızla teknolojiyi kullanırken Türkiye bu duruma kayıtsız kalmamış 1950’li yıllardan itibaren dünyanın peşinden koşmaya başlamıştı. Artık Türkiye kendisi imal etmese de  uçağı, otomobili, otobüsü, traktörü, biçerdöveri en iyi şekilde kullanmaya ve bu imkanları bütün ülkeye yaymaya başlamıştı.

1970’li yılların sonlarına doğru ülke siyasi yönden karışık, siyasi ve ekonomistlerin deyimiyle 50 cente muhtaç, insanlar ihtiyaçlarını verilen karneler sayesinde, uzun kuyruklarda sıra kendisine gelmesini umutla bekleyerek giderme çabası içindeydi.

Böyle bir ortamda: Türkiyenin pek çok yerleşim biriminde olduğu gibi Afyonun Çobanlar ilçesinde de (o zamanlar kasaba) bazı aileler otobüs, otomobil ve traktör imkanına sahipken, bazı aileler ise maalesef hala atla, öküzle tarlalarını sabanla işliyor, hasatını at ve öküz arabaları ile yapıyordu.

O zamanlarda her yörede birkaç tane olduğu gibi zekasını ve bilgisini imkansızlıklar nedeniyle yeteri kadar kullanamamış ülke için yitik insanlardan birisi olan ve Çobanlarda tarım ve kaynakçılık işiyle iştigal eden,  nam-ı diğer “Yanık Osman” olarak bilinen Osman Buldan, diğer yörelerden sosyo-ekonomik ve iktisadi alanda geri durumda olan kasabada traktör alma imkanına sahip olamamanın verdiği azimle, mevcut kaynak atelyesinde en azından ulaştırma işlerinde kullanırım ve her zaman at arabasıyla uğraşmam düşüncesiyle, eldeki kıt imkanlarını  kullanarak, traktöre ve pikap’a alternatif olabilecek, Türk pratik zekasının gizli kamış bir örneği sayılabilecek Türkiye’ye ve Türklere özgü tek araç olan ve şekilsiz olsa da işlevsel bir araç olan, ismini de çıkardığı sesten alan “Pat-patı” yapmaya karar verir.

İlk çağlarda tekerleği bulan insanın, daha sonra tahtadan yaptığı arabalara tekerleği monte ettiği gibi, 1970’li yılların sonlarında  hurdaya çıkmış araçların; şanzıman, difrensiyal, kavrama, dingil ve direksiyon gibi elamanlarını ve diğer ekipmanlarını tahtadan yapmış olduğu kasaya monte eder ve 4 tekerini de takarak, o dönemlerde pancar motoru olarak bilinen meşhur su motorunu bu araca monte ederek aracın hareket etmesini sağlar.

İşte O günlerden sonra, ülke nasıl her alanda gelişmeye başladıysa, patpat (taktak) olarak bilinen bu araçta Çobanlar halkı tarafından rağbet gördüğü gibi diğer yörelerde de rağbet görmeye başlar, diğer şehirlerin atölye sahipleri tarafından da imal edilmeye başladığı gibi Çobanlar halkının vazgeçilmez aracı olduğu gibi imal eden esnafında geçim kaynağı olmaya başlar ve günden güne imalatçısı artarak yeni yeni şekillerde ebatlarda ve güçlerde üretilmeye başlar. Gün gelir  trafikte kaydı olmadığı, tanımsız olması ve çıkardığı sesten dolayı ana yollarda yasaklanır, gün gelir kadın ve çocukların bilgisizce kullanmaları ve trafik kurallarına göre kullanılmaması ve ışıklandırma sistemlerin yetersizliği nedeniyle kazalara sebep olur. Gün gelir Üniversitelerin Makine Mühendisliğinin bitirme ve yüksek lisans tezi olur, gün gelir TBMM’de gündem konusu olur. Yine gün gelir yurt dışına (Afganistan) ihraç edilmek üzere görücüye çıkarılır.

Çobanlar ilçesinin düz arazi yapısı nedeniyle tarım ve ulaştırmada kullanılan  ve adını iş makinesi mi veya açık kasa kamyonet mi diyeceğimiz bu muhteşem  araç bugün Türkiyenin dört bir yanında insanların hayatlarını bir şekilde kolaylaştırmakta  hatta Çobanlar ilçesi için vazgeçilmez ve vazgeçilmesi dahi düşünülemez hale gelmiştir.

Son yıllarda üretimlerinde yavaşlama, hatta geçmişle kıyaslandığında azalma olduğu belirtilen Patpatların ortalama ömürleri kullanımına göre 10-15 yıldır.

Pat-pat son zamanlarda artık teknik bakımdan gelişmiş özelliklere sahip olarak üretilmektedir. Bir patpatın maliyeti 5-6 milyar civarındadır.

—Meraklıları için Patpatın  genel özellikleri:   Çobanlar Belediye Başkanı Salih ALAKA’nın verdiği bilgiler ışığında aşağıya çıkarılmıştır.

Teknik özellikleri

•Pat-Pat’ın boş ağırlığı 1,500 kg, tam yüklü ağırlığı 3,500 kg civarındadır. Kısa mesafelerde kullanıcının ihtiyacına göre bu ağırlığın 4,000kg’ye  kadar çıkarılabildiği söylenmektedir
•Tipik değer olarak Pat-Pat’ların uzunluğu 3.6-3.7 m, genişliği 1.7 m, maksimum yüksekliğ1.55- 1.65 m, kasa uzunluğu 2.4 m, kasa genişliği 1.6 m, kasa derinliği 0.33-0.65 m civarındadır.
•Yüksüz durumda azami hızı 60 km/s,  dönüş yarıçapı 10 m’dir.
• Damperli Pat-Pat’larda kaldırma kapasitesi 3,000 kg, damper pistonu 3 kademelidir.
•Elektrik sistemi genellikle şarj alternatörü, marş motoru ve akümülatörden oluşturulmaktadır.
•Uzun-kısa-park-sinyal-ikaz lambaları ve kornası bulunmaktadır.
•Aktarma organları çeşitli taşıtların kullanım dışı bırakılmış (hurdaya ayrılmış) elemanlarından oluşturulmaktadır.

Pat-Pat’ı Oluşturan Ana Üniteler

•Pat-Pat, 50×100 ebadında profilden kaynaklı imalat yöntemi ile üretilmektedir. Şasinin ön ucu ile arka ucu arasındaki uzunluk 3500 mm, ön kısmının genişliği 750 mm ve arka kısmının genişliği 1150 mm’dir
•Pat-Pat’larda kullanılan motorlar, hurda eleman değildir, yeni olarak takılırlar. Çoğunlukla Lombardini, bazen de Pancar Motor veya Süper Star marka tek silindirli dizel motorlar kullanılmaktadır. İki silindirli dizel motor kullanımı ise çok nadirdir.
•Pat-Pat’ın kavraması, genellikle FIAT marka 50 NC kamyonetten alınmaktadır.
•Pat-Pat’larda büyük bir çoğunlukla Chrysler Sanayi imalatı Dodge-100 markalı araçlarda kullanılan 445-D tipi dört vitesli kuvvetli, sessiz çalışan ve vitesi kolay değiştirebilen şanzıman kullanılmaktadır
•Arka dingil kovanı ve diferansiyeli de Chrysler-Dodge-100 markalı kamyonetten alınmaktadır
•Direksiyon sistemi olarak genellikle Chrysler-Dodge-100 marka kamyonetteki tipte kullanılmaktadır.
•Ön dingil olarak da çoğunlukla Chrysler-Dodge-100’ün ön dingili kullanılmaktadır. Ayrıca BMC-TM–30, Askeri 4×4 jiplerin ön dingilleri de kullanılmaktadır.
•İlk imal edilen Pat-Pat’larda sadece arka tekerlerde Chrysler-Dodge–100 orijinal teçhizatı olan hidrolik fren sistemi kullanılmakta idi.
•İlk yıllarda(1970) üretilen Pat-Pat’larda hiçbir elektrik sistemi elemanı yoktu. Zamanla bir şarj alternatörü ve akümülatör takıldıktan sonra diğer elektrik elemanları akâbinde eklenmiştir. Halen bazı Pat-Pat’larda marş motoru, uzun-kısa far, park-sinyal dörtlü ikaz lambaları, korna gibi elemanlar mevcut değildir.
•Ön ve arka süspansiyon sistemi yaprak yaylardan oluşturulmaktadır. Genellikle askeri jiplerin ve Chrysler-Dodge–100 markalı kamyonetlerin yaprak yayları kullanılmaktadır
•Pat-Pat’larda kullanılan lastikler 6.00–16 ölçülerinde olup 6 kat bezli kar tipi lastikleridir. Jantlar beş deliklidir ve Chrysler-Dodge–100 markalı araçlarda kullanılan jantlar veya muadilleridir
•Kullanılan priz direklerde ufak bir değişiklik yapılarak yeni form oluşturulmaktadır.

Pat-Pat’ların Avantajları

•Bu taşıtlar römorklu bir traktörün yaptığı birçok işi kolaylıkla yapabilmektedir.(Traktörün max 25 km yaptığı düşünülürse Pat Pat yüklü olsa bile ondan daha hızlı bir taşımacıdır.)
•İlk maliyet olarak traktör ve kamyonetlerle kıyaslandığında çok daha ekonomiktir.(Ortalama motor dahil  5-7 bin ytl arasında isteklere göre değişmektedir)
•Parça temini, bakımı ve tamiri kolay ve çok ekonomiktir.
•Genellikle yüksek kapasiteli araçların üniteleri kullanıldığından temel aksamda yüksek kapasiteli olmaktadır, bu yüzden temel aksamı kolay arıza yapmamaktadır.
•Yerden yüksek olması nedeniyle de bozuk yol ve arazide de rahatlıkla ilerleyebilmektedir.
•Yakıt tüketimi çok düşüktür.(Toplam yüklü ağırlık 3 ton için yaklaşık 16 km/lt)

Pat-Pat’ların Dezavantajları

•Karayolları ile ilgili mevzuat bakımından Pat-Pat’ların bazı önemli eksiklikleri vardır.
•Tasarımı çoğunlukla zihinsel olarak yapıldığından ve hesaplamaya dayalı mühendislik tasarımı çalışmalarına dayandırılmadığından, temel taşıt  tekniği ve tasarımı açılarından uzmanlarca ilk bakışta fark edilebilen ve mutlaka düzeltilmesi gereken çok sayıda hata içermektedir.
•Azami hızı düşüktür ( 60 km/s civarında) ve ivmelenmesi yavaştır.
İlk yıllarda imal edilen Pat-Pat’larda fren sistemi eksik ve yetersiz olduğundan taşıtların durdurulması da güç olmaktadır.
•Yüksek olması nedeniyle aracın ağırlık merkezi de yerden yüksektir ve özellikle dönüşlerde yana savrulma ve devrilme tehlikesi  normaldekinden fazladır.

  • Yorumla
Üye Girişi
  • Kullanıcı Adınız
  • Şifreniz